Waarom deze vakdocent nooit meer terug wil naar de horeca

Werken in het praktijkonderwijs: “Ik ben nog steeds kok, alleen op een andere manier.”

Van de keuken in een sterrenrestaurant naar de leskeuken van een school voor speciaal onderwijs. Voor Michiel Gersen voelde het als een logische stap. Na 25 jaar horeca was het tijd voor iets nieuws – en dat vond hij op VSO De Lasenberg in Soest. “Ik wilde mijn vak blijven overdragen, maar dan zonder de stress, het overwerk en de feestdagen. Hier krijg ik dat, plus elke dag een lach erbij.”

Van chef-kok naar praktijkdocent

Michiel werkte jarenlang als chef in Utrecht en Amsterdam. “Fantastisch werk, maar je leeft voor je werk. Je bent altijd druk, staat altijd aan. Op feestdagen én in de weekenden” Hij merkte dat hij juist het begeleiden van jonge mensen het leukst vond. “Bij Color Kitchen werkte ik al met jongeren die wat extra ondersteuning nodig hadden. Die wil je laten ervaren dat ze erbij horen. Als je dát kunt geven, maakt je werk echt verschil.”


Toen een vriend hem wees op een vacature bij ’s Heeren Loo Onderwijs, twijfelde hij geen moment. Binnen twee weken stond hij voor zijn eerste klas. Inmiddels is hij zes jaar verder. En nog steeds enthousiast.

Wanneer de band belangrijker is dan het lesplan

– Vera Kip, docent Zorg & Welzijn en mentor

Lesgeven aan jongeren met een licht verstandelijke beperking vraagt iets anders dan een standaard lesaanpak. “Soms zit alles mee. Soms heb je leerlingen die nog niet eens goedemorgen kunnen zeggen, omdat ze thuis niet hebben kunnen douchen. Alles hangt af van hoe ze binnenkomen.”


Daarin is Michiels rol vooral om te zien wat er écht nodig is. Niet als strenge leraar, maar als mens. “In het begin probeerde ik de klassieke docent uit te hangen. Dat werkte voor geen meter. Pas toen ik mezelf ging zijn – de chef in de keuken – kwam er vertrouwen. Dan gaan ze 100% voor je.”


Dat vertrouwen groeit in de details: een grapje, een compliment, even vragen hoe het thuis met het eten gaat. “Soms is koken dan even niet het belangrijkste. Dan is het belangrijker om eerst een gesprek te voeren. Koken brengt mensen samen. En dan gebeurt er iets moois.”


Koken als levensles: zelfredzaamheid en trots

In de keuken van De Lasenberg gaat het over méér dan snijtechniek. Ja, de lessen van Michiel zijn praktijkgericht, maar de leerdoelen zijn breder dan het bereiden van een gerecht. “Ik leer ze hoe je samenwerkt in een keuken, hoe je op tijd komt, omgaat met druk én hoe je veilig en hygiënisch werkt. Dat zijn vaardigheden waar ze later écht iets aan hebben.”


“Om je een voorbeeld te geven; als ik ze een broccoli laat zien, weet de helft niet wat het is. Of ze trekken meteen een vies gezicht. Maar als we het samen koken, proeven en bespreken, gebeurt er iets. Wat thuis niet lekker is, kan hier ineens favoriet worden.”


Michiel geeft kookles aan alle leerjaren, van onder- tot bovenbouw. In de onderbouw draait het om zelfredzaamheid; in de bovenbouw ligt de focus op vakvaardigheid. “Ze kunnen bij mij een diploma halen dat hen helpt richting een stage of baan.”


Ook is er ruimte voor creativiteit. “Ik krijg de vrijheid om mijn lessen zelf vorm te geven. Ga ik met vier leerlingen naar de groothandel? Prima. Buiten koken met ingrediënten uit de schooltuin? Doen we.”


Momenteel werkt hij aan een kookboek met verhalen van leerlingen. “Zij verdienen een podium.”

Een team dat écht samenwerkt

Wat het verschil maakt voor Michiel, is de samenwerking binnen het team. “We beginnen elke week samen, houden korte lijnen en helpen elkaar echt.” Er is ruimte om ideeën uit te wisselen en successen te delen. “Iedere woensdag lopen we met collega’s een rondje door het bos. Even praten, lachen, ontspannen. Dat is goud waard.”


Ook de zorgprofessionals, werkmeesters en mentoren zijn dichtbij. “Als ik iets signaleer bij een leerling, loop ik meteen bij iemand binnen. Geen drempels. Dat maakt dat we écht iets voor een leerling kunnen betekenen.”

"Ik kwam hier als stagiair en ben gebleven. Waarom? Omdat ik me hier vrij voel. En omdat het team voelt als een tweede thuis."

“We zijn de gereedschapskist”

In de praktijkvakken gaat het om meer dan lesgeven alleen. Als docent ben je niet alleen kennisoverdrager, maar ook coach, rolmodel en bovenal: iemand die jongeren vertrouwen geeft. “We zijn eigenlijk de gereedschapskist waar leerlingen uit mogen pakken wat ze nodig hebben. Niet iedereen gebruikt hetzelfde gereedschap, en dat is oké.”


Om dit werk goed te kunnen doen, zijn vooral persoonlijke eigenschappen van belang. Geduld, humor, structuur, maar ook de kunst om te schakelen. “De pubers hier zijn net als thuis: die vergeten hun oplader, laten alles slingeren. Je kunt je daaraan ergeren, of je maakt er een grap van. Die laatste werkt meestal beter. Dan bouw je aan iets.”


Praktijkervaring in bijvoorbeeld horeca, techniek of zorg is mooi meegenomen, mits je die weet te vertalen naar het klaslokaal. Lesgeven vraagt om meer dan vakkennis: het vraagt om verbinding. Om te willen kijken naar wie de leerling is, niet alleen naar wat hij moet leren.

Vakantie is ook echt vakantie

Waar Michiel misschien wel het meest van geniet? “Tijdens de schoolvakanties ben je ook echt vrij. Dat is zó’n verschil met de horeca. Daar is nooit rust. Hier houd je het wél vol tot je pensioen.”


Elke dag begint met pubers bij de schoolpoort, eindigt met een opgeruimde keuken en (vaak) een dikke glimlach. “Je wordt gewaardeerd voor wie je bent. Niet alles is makkelijk. Maar wat je ervoor terugkrijgt, is onbetaalbaar.”

Werken bij ’s Heeren Loo Onderwijs: iets voor jou?

’s Heeren Loo Onderwijs zoekt collega’s die jongeren willen begeleiden naar zelfstandigheid. Denk jij: dit past bij mij? Bekijk openstaande vacatures onze website: https://www.shlonderwijs.nl/algemeen/vacatures/

– Renzo, docent Frans & muziek en mentor