Werken als praktijkdocent hout bij ’s Heeren Loo Onderwijs

Elke dag met je handen bezig zijn. Werken met pubers die nét even anders zijn. En hen helpen groeien, ook al gaat dat niet altijd vanzelf. Voor Hein van Dieën, praktijkdocent hout op VSO De Lasenberg in Soest, is dat de dagelijkse realiteit. Ruim een jaar geleden verruilde hij de bouw voor het speciaal onderwijs. “Ik had nooit gedacht dat ik hier zou werken. Maar het past bij me, meer dan ik ooit had verwacht.”

Na een paar jaar in de bouw wist Hein dat hij iets anders wilde. “Het werk was leuk, maar ik zag mezelf dat niet tot mijn pensioen doen.” Zijn vriendin werkte in het onderwijs en dat sprak hem aan. “Ik heb geschiedenis gestudeerd en dacht eraan om bijvoorbeeld maatschappijleer te geven. Maar toen kwam ik een vacature tegen met de zin: ‘Ben jij die handige timmerman die het onderwijs in wil?’ - en ik dacht: dat gaat over mij.”

Hij besloot te reageren en werd uitgenodigd door locatiedirecteur Rob om een dag mee te lopen op de Lasenberg. “Ik mocht een les meekijken met mijn voorganger. Toen ik zag hoe het hier werkt, was ik direct verkocht. Kleine groepen, veel aandacht en leerlingen die leren door te doen. Dat paste precies bij mij. En dat het speciaal onderwijs was, maakte het alleen maar mooier.”

– Vera Kip, docent Zorg & Welzijn en mentor

Wat hij dan zoal doet als praktijkdocent hout? Hein begint zijn dag om acht uur met de gezamenlijke dagstart, samen met collega-docenten, werkmeesters en praktijkbegeleiders. “Dan hoor je wie er ziek is of welke bijzonderheden er zijn,” vertelt hij. Tien minuten later arriveren de leerlingen met taxibusjes: “We staan dan met alle leraren op het plein om iedereen welkom te heten. Je ziet meteen of iemand goed of slecht uit de bus stapt. Soms komt er eentje binnen met z’n ziel onder z’n arm. Of is er onderweg iets gebeurd. Die signalen zijn belangrijk om op te vangen.”

Om half negen heeft Hein tijd om zijn werkplaats in te richten en zijn lesdag voor te bereiden. Daarna begint het praktijkgedeelte: drie blokken van anderhalf uur les aan kleine groepjes leerlingen. Tussendoor is er een korte pauze, waarin Hein buiten is met de leerlingen. “Soms spelen ze samen, soms maken ze ruzie. Dat hoort er ook bij.”, vertelt Hein.

Hij vervolgt: “De woensdag is trouwens anders. Dan geef ik de hele dag verdiepingscursus aan vier leerlingen uit de bovenbouw.” Na het laatste lesblok, om kwart over twee, worden alle leerlingen opgehaald. “Dan staan we weer met z’n allen buiten om ze uit te zwaaien.”

De dag eindigt met opruimen, lesvoorbereiding en regelmatig een overleg of commissie. “Ik zit bijvoorbeeld in de cultuurcommissie. Dan denk ik mee over museum- of theaterbezoeken. Dat soort dingen maken dit werk extra leuk.”

In de werkplaats van Hein draait alles om praktijk. “Ik laat ze zagen, meten, timmeren, machines gebruiken. Dingen maken waar ze trots op kunnen zijn.” Zijn lessen zijn hands-on en afgestemd op de belevingswereld van de leerlingen. “Onze leerlingen zijn niet gemaakt voor stilzitten. Als je ze iets laat maken met hun handen, blijven ze erbij.”

Hij werkt met kleine groepjes van maximaal vier leerlingen. Zo is er veel ruimte voor persoonlijke aandacht én om in te spelen op wat een leerling op dat moment nodig heeft. “Soms zit er eentje op z’n telefoon en zegt: ik heb geen zin vandaag. Dan ga ik het gesprek aan. Waarom niet? Wat heb je nodig?” Meestal lukt het dan toch om samen weer aan de slag te gaan.

Houtbewerking is het middel, zelfstandigheid het doel. “Niet iedereen wordt meubelmaker. Maar ze leren wel hoe je opmeet, hoe je samenwerkt en wat het betekent om verantwoordelijkheid te nemen. Daar groeien ze van.”

De praktijkvakken -waar Hein er één van geeft- sluiten aan op de volgende stap: een externe stage. Die wordt begeleid door de werkmeester of arbeidstrainer. “Zij gaan met leerlingen naar echte werkplekken. Denk aan de supermarkt, een klusbedrijf of de zorg. Voor veel jongeren is dat hun eerste échte werkervaring.”

Dat er een bekende (de werkmeester) aanwezig is op een onbekende locatie: dat geeft leerlingen vertrouwen. “Ze verdienen het om die stap te maken. Het is dus belangrijk dat we dit kunnen blijven aanbieden. Daarom zoeken we dringend een nieuwe collega.”

Hein ziet duidelijk welke competenties je nodig hebt voor de functie van werkmeester:

• Geduld: “De winst is soms relatief. Als een leerling naar school komt, is dat al een succes.”
• Affiniteit met jongeren: “Ze zijn opstandig, grappig en eerlijk. Geen dag is hetzelfde.”
• Passie voor je vak: “Als jij enthousiast bent, werkt dat aanstekelijk.”
• Relativeringsvermogen: “Je moet het kunnen dragen als een les anders loopt dan gepland.”

En heb je geen onderwijsbevoegdheid? Dan kijken we naar passende ondersteuning, zodat je snel voor de klas kunt staan. Zo biedt ’s Heeren Loo Onderwijs bijvoorbeeld diverse opleidingsmogelijkheden om de pedagogische en didactische vaardigheden te versterken.

Hein: “Ik kom uit de bouw, had nooit gedacht dat ik hier zou staan. Maar als je sociaal bent en iets wil overbrengen, dan pas je hier.”

Hein ziet ook praktische voordelen van zijn switch naar het onderwijs: “In de bouw werkte ik 40 uur per week, vaak met overwerk of extra bijklussen in het weekend. Hier ben je er helemaal voor je leerlingen als ze er zijn, maar om 14.15 uur zijn ze weg. Dat is goed vol te houden. En je pakt alle vakanties mee.”

En het team? “Heel sociaal. Leuke collega’s, een wekelijkse borrel, gezamenlijke overleggen. Je doet het echt samen.”

’s Heeren Loo Onderwijs zoekt vakmensen met hart voor jongeren. Wil jij jongeren begeleiden naar zelfstandigheid? Kom je uit de praktijk en wil je jouw kennis inzetten voor de volgende generatie? Dan is dit misschien jouw stap. Bekijk de vacature voor werkmeester op onze website: www.shlonderwijs.nl/vacature-werkmeester

Groene Allee 120, 3853 JW Ermelo | 088 - 04 07 171| rietschans@shlonderwijs.nl